Sağlık
Ürik Asit Nedir? 29.03.2018

Ürik Asit

Sağlıkla ilgili pek çok öğe kanda bulunur, laboratuvar testleriyle bu ögelerin hangi düzeyde olduğu anlaşılabilir. Vücutta öyle bir denge vardır ki kandaki maddelerden herhangi birinin normalden fazla ya da az olması hemen olmasa da uzun vadede sağlık problemleri çıkarmaya başlar. Hücrelerdeki kalıtım ve protein senteziyle ilgili olan nükleik asitlerin parçalanmasıyla pürin ve pirimidin adlı yapıtaşları yani azotlu bazlar ortaya çıkar. Bunlardan özellikle pürin bazlarının ( adenin ve guanin)metabolizması sonucunda ürik asit oluşur. Genellikle karaciğer ve bağırsaklarda sentezlenen ürik asit kanda ürat monosodyum tuzları şeklinde ya da bazı proteinlerle birleşmiş halde bulunur. Ürik asitlerin vücut dışına atılmasını çoğunlukla böbrekler, birazını da bağırsaklar üstlenir. Ürik asidin kandaki miktarı senteziyle vücut dışına atımı arasındaki denge hakkında bilgi verir.

Ürik Asit Testi Neden Yapılır?

GUT hastalığının tanısında ve tedavisinin takibinde
Kemoterapi tedavisinde olası böbrek yetmezliğinin takibinde kullanılır.

Ürik Asit Testinin Normal Değerleri;

Erkeklerde



  • <19 yaş; 2.6 – 6.8 mg/dl


  • ≥19 yaş; 3.5 – 6 mg/dl

Kadınlarda



  • <19 yaş; 2.6 – 6.8 mg/dl


  • ≥19 yaş; 2.6 – 6 mg/dl

Çocuklarda; 2.5 – 5.5 mg/dl
Yenidoğan;  2 – 6.2 mg/dl

Ürik Asit Yüksekliği Nedenleri



  • GUT hastalığında yüksekliği olur. GUT hastalarının yakınlarının %25’inde de yükseklik görülebilir.


  • Böbrek yetmezliği


  • Aşırı hücre yıkımı yapan durumlar; lösemi, metastaz yapmış kanserler, multiple myelom, lenf kanseri, kemoterapi tedavisi,  kan hücrelerinin yıkımının arttığı kansızlıklar (hemolitik anemiler), orak hücreli anemi, zatürre sonrası, sedef hastalığı.


  • Çeşitli ilaçlar; idrar söktürücüler (diüretikler), metil alkol, karbonmonoksit, barbitüratlar, levodopa, salisilatlar (aspirin gibi), fenitoin.


  • Diyet; yüksek proteinli diyet, alkol tüketimi, sakatat ve ciğer gibi yüksek nükleoproteinli beslenme


  • Gebelik zehirlenmesi


  • Alkol bağımlılığı


  • Kronik kurşun zehirlenmesi


  • Sürekli kan kaybı


  • Sarkoidoz hastalığı


  • Paratiroid bezinin yetersizliği (hipoparatiroidi), tiroid bezinin yetersizliği (hipotiroidi)


  • Kas yıkımının arttığı durumlar. Aşırı egzersiz, yanıklar, ezilmeler gibi…


  • Kalp krizi sonucu kas yıkımı olduğu için ürik asit yüksekliği görülebilir.


  • Polikistik böbrek hastalığı


  • Akçaağaç şurubu idrar hastalığı


  • Down sendromu


  • Tansiyon yüksekliği ve damar sertliği (ateroskleroz) olan kişilerin bir kısmında yükseklik görülebilir.


  • Asidoz


  • Doğuştan gelen bazı enzim eksiklikleri

Ürik Asit Düşüklüğü Nedenleri



  • Bakır birikim hastalığı (wilson), demir birikim hastalığı (hemokromatozis)


  • İlaçlar; ACTH, kortizol, allopurinol,kumarin, probenesid, radyolojide kullanılan kontrast maddeler, östrojenler, indometazin,warfarin…


  • Fanconi sendromu, akromegali


  • Çölyak hastalığında hafif derecede yükseklik görülebilir.


  • Bazı kansızlıklarda (pernisiyöz anemi)


  • Bazı kanserlerde; hodgkin hastalığı, karsinomlar


  • Ürik asidin atılımında rol oynayan genlerin mutasyonunda


  • Hastaneye yatanların yaklaşık %5’inde düşüklük görülebilir.

Ürik Asit Nasıl Düşürülür?



  • Başta yoğurt ve ayran olmak üzere süt ürünleri tüketilebilir.


  • C vitamini takviyesi almak ve C vitamini bakımından zengin beslenmek ürik asit oranını düşürecektir.


  • Kafein tüketimi ürik asit miktarının düşmesine olanak sağlayacaktır.


  • Kilo verilmesi gerekir.


  • Alkol alımına son verilmesi gerekir.


  • Günde en az 10-12 bardak su içilmelidir.


  • Protein alımına ve özellikle et yemeklerine ara verilmesi gerekir.


  • Ispanak, karnabahar ve mantarı az tüketmeye özen göstermek gerekir.


  • Sakatat yenmemesi gerekir.
     

Benzer Yazılar