Sağlık
Koenzim (Q10) Nedir? Koenzimin Faydaları Nelerdir? 20.04.2019

Koenzim ya da CoQ10 adıyla bilinen gıda takviyesi, son zamanlarda sağlıklı yaşama destek adı altında piyasaya sunulan ürünlerin içeriğinde sıkça karşımıza çıkmaya başladı. Koenzim destekli ürünlerin; bakımına özen gösteren, kendine dikkat eden, düzenli vitamin kullanan ya da belirli yaşın üstünde olan kişiler tarafından da sıkça tercih edildiğini yakın çevremizde bile rahatça gözlemleyebiliyoruz. Doğal bitkilerde bu ürün içeriğinin var olup olmadığı, koenzimin tam olarak ne gibi bir fayda sağladığı ya da herhangi bir zararının bulunup bulunmadığı gibi sorular ise, kafaları kurcalamaya halen devam ediyor. Hücrelerin sağlıklı yaşamasında koenzimin önem taşıdığı genel olarak bilinse de, hızla değişen beslenme ve güzellik trendlerine karşı temkinli olmakta her zaman fayda var.


Koenzim Q10 Nedir?

Koenzim Q10’in ne olduğunu araştıracak olursanız; karşınıza birçok tıbbi ve teknik terimden oluşan bir tanımlama çıkabilir. Koenzim sade bir anlatımla; insan vücudundaki hücre yapısında, protein içeriğinde doğal olarak yer alan ve varlığıyla besinlerin enerjiye dönüştürülmesine yardımcı olan bir bileşik. Kimyasal reaksiyonların hızını da ayarlayan bu bileşik, her insanda ve her hücrede mevcut olmakla birlikte; bugün satışa sunulan ürünler takviye niteliğinde sunuluyor. Koenzimi bu bakımdan, vücüdun en temel öğeleri arasında göstermemizde bir sakınca yok.


Koenzim Q10 Faydaları Nelerdir?

Koenzimin hayatımızdaki yerinin giderek daha fazla önem kazanmasını ne yazık ki; kanser hastalıklarının görülme sıklığındaki artış ile açıklayabiliriz. Hücre yapısında ve DNA’da meydana gelen bozulmalar ile bazı kanser türleri arasında ilişki bulunması; gözleri hücreleri onaran koenzime yöneltiyor.  Lenfoma, akciğer kanseri, meme kanseri ya da kalın bağırsak kanseri gibi bazı tür hastalıklara bakıldığında da; hastalarda koenzim düzeyinin normalden az olarak gözlemlendiğini söyleyebiliriz. Bu da kanserin hem önlenmesinde hem de tedavi edilmesinde Koenzim Q10 kullanımını gündeme getiriyor. Burada hemen bir de önemli dipnot düşmekte fayda var: Amerikan Gıda ve İlaç Dairesi olarak Türkçeye çevirebileceğimiz American Food and Drug Administration (FDA) adlı kurum; kanser tedavisinde Koenzim Q10 kullanımını resmi olarak tanımıyor. Dolayısıyla Koenzim Q10 kullanımından yüzde yüz başarı beklemek ve tek başına bu tedaviyi uygulamak doğru olmayabilir.

Koenzim Q10’in diğer faydalarından söz etmek gerekirse; cilt yaşlanmasını geciktirmesinden diş ve diş eti problemlerini onarmasına kadar birçok farklı çeşit kullanım amacı sayabiliriz. Kozmetik sektörü; Koenzim Q10’i özellikle cilt üzerinde kullanmak konusunda hayli ilgili. Anti-aging adı verilen yaşlanma karşıtı bakım kremleri ve uygulama ürünlerinde koenzime yer verilebiliyor. Dişlerin ağrıması, şişmesi ve kanamasıyla sonuçlanan diş eti hastalıkları ise; koenzim destekli diş macunu gibi yenilikçi ürünler sayesinde, diş hekiminin de tavsiyesiyle büyük ölçüde geride bırakılabilir.

Vücudun antioksidan savunmasını da; tıpkı vitamin ve mineral kullanımında olduğu gibi koenzimin de yükselttiği iddia ediliyor. Antioksidan savunmasının artması demek; potansiyel hastalıklara karşı da daha fazla bağışıklık kazanmak anlamına geliyor.

Kalp krizi sonrasında ya da kalp hastalıklarının kalp yetmezliği gibi bazı formlarında, hastalara doktorları tarafından koenzim önerilebilir.

Glokom denilen ve halk arasında “göz tansiyonu” olarak da bilinen göz içi basıncı hastalığında; koenzim destekli göz damlaları önerilebiliyor.

Hem birçok kullanım alanıyla ilgili klinik çalışma süreçleri halen devam ettiği, hem de her hastalık kişiye özel bir seyir izlediği için Koenzim Q10 kullanımı hakkında en doğru yönlendirmeyi doktorunuz yapacaktır. Özellikle kanser ve kalp hastalıkları gibi ciddi rahatsızlıkların tetkik ve tedavisinde bu önerilerin kişiye özel uygulamaları farklı olabiliyor.


Koenzim Q10 Hangi Besinlerden Sağlanabilir?

Koenzim Q10; farklı besinlerden sağlanabilmesiyle de ihtiyaç sahiplerinin işini kolaylaştıran bir birleşik. Gerek gıda takviyeleriyle, gerekse de gıdaları bizzat tüketerek koenzim desteği sağlamak mümkün.

Piyasada, daha çok eczane raflarında bulunan besin takviyeleri genellikle sprey, tablet ya da kapsül gibi farklı formlarda satın alınabilir.

Doğrudan besinlere yönelmek isterseniz; bu kez ilk adresiniz hayvansal gıdalar olabilir. Bu bileşiğin hücrelerden elde edildiğinden söz etmiştik. Özellikle kırmızı et, karaciğer, somon balığı ve ton balığı; Koenzim Q10 ile birlikte adı en çok geçen hayvansal ürünler arasında. Balık seçiminde; yağ oranı yüksek balıkları tercih etmek, koenzim içeriği bakımından fayda sağlıyor.

Tahıllar ve yeşil yapraklı meyve ve sebzeler; vejetaryen ya da vegan beslenenler için koenzim takviyesi bakımından bir çıkış noktası özelliği taşıyor. Eğer özel bir beslenme biçiminiz varsa; piyasada satışa sunulan ürünlerin hayvansal içeriğini de kontrol etmek isteyebilirsiniz. Bu tip beslenmede diğer birçok hayvansal yağ ve  proteinin alımı da azaldığı için; kendinize yeterli besin takviyelerinden oluşan bir beslenme düzeni hazırladığınızdan da emin olmalısınız.


Koenzim Q10 Yan Etkileri Nelerdir?

Özellikle hastalık sürecinde olup; bitkisel tedavi arayışına girenler, şifa arayışıyla kısa sürede farklı denemeler yapmaktan pek çekinmiyor. Ancak bu teoride de, pratikte de pek doğru bir yaklaşım değil. Koenzim kullanımı özellikle bazı kronik hastalıklarda problem yaratabilir. Bu nedenle, özellikle yakın takıp gerektiren bir hastalığınız varsa; ilaç kullanmanın yanı sıra kozmetik kullanımlarda bile uzman görüşü almanızı tavsiye edebiliriz.

Diyabet tedavisinde kullanılan insülin ve kan pıhtılaşmasını düzenleyen ilaçlar ile Koenzim Q10 birbirlerinin yaratacağı etkiyi karşılıklı olarak etkileyebiliyor. Öte yandan bu hastaların iyileşme sürecinde halen koenzim tavsiyesi yapılabilir. Bu nedenle doktor tarafından koenzim önerisinde bulunulursa; ilaç saatlerini de buna göre düzenlemek gerekebilir.

Hipertansiyon hastalığı olanlarda ya da yüksek kolestrol gibi kronik problemler yaşayanlarda da fayda ile zarar arasındaki ilişki uzman bir hekim tarafından gözden geçirilebilir. Kronik hastalıklar üzerinde Koenzim Q10 etkisi araştırılmaya devam edilen bir konu başlığı.

Benzer Yazılar